ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଓ ଉନ୍ନତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣରେ ସୁରକ୍ଷିତ ହେଉଛି ରେଳ ଯାତ୍ରା; ୨୦୨୬–୨୭ରେ କେବଳ ୨ଟି ଗୁରୁତର ଦୁର୍ଘଟଣା

Spread the love

‘କବଚ ୪.୦’ ସହ ରେଳ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନୂଆ ଶକ୍ତି; ଦିଲ୍ଲୀ-ମୁମ୍ବାଇ ଓ ଦିଲ୍ଲୀ-ହାୱଡ଼ା ରୁଟ୍‌ର ୨,୫୬୯ କିଲୋମିଟରରେ ସଫଳ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ

ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି। ବିଗତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ନିଆଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ, ଦୁର୍ଘଟଣା ସଂଖ୍ୟାରେ ଦ୍ରୁତ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି।

ନିମ୍ନ ସାରଣୀରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ: ଟ୍ରେନ୍ ଦୁର୍ଘଟଣା ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇଛି: –

ଟ୍ରେନ୍ ପରିଚାଳନା ସୁରକ୍ଷାରେ ଉନ୍ନତି ଦର୍ଶାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚକାଙ୍କ ହେଉଛି ପାରିପାର୍ଶ୍ବିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ସୂଚକାଙ୍କ, ଯାହାର ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି: –

Year

Consequential Accidents

2014-15

135

2025-26

16 (88% lesser)

2026-27 ( upto June 2026)

ଟ୍ରେନ୍ ପରିଚାଳନାରେ ସୁରକ୍ଷାରେ ଉନ୍ନତି ଦର୍ଶାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚକାଙ୍କ ହେଉଛି ପାରିପାର୍ଶ୍ବିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ସୂଚକାଙ୍କ, ଯାହାର ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି: –

ପାରିପାର୍ଶ୍ବିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ସୂଚକାଙ୍କ: –

ଏହି ସୂଚକାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଟ୍ରେନର ମୋଟ ଚାଲୁଥିବା କିଲୋମିଟରର ଅନୁପାତ ଭାବରେ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ସଂଖ୍ୟାକୁ ମାପ କରେ ।

ଦୁର୍ଘଟଣା ସୂଚକାଙ୍କ = ଫଳସ୍ୱରୂପ ଘଟୁଥିବା ଦୁର୍ଘଟଣାର ସଂଖ୍ୟା/ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା-୧୦ ନିୟୁତ କିଲୋମିଟର

ଟ୍ରେନ୍ ପରିଚାଳନାରେ ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ନିଆଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା: –

ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ, ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ନିମ୍ନମତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି: –

Year

Expenditure/Budget on Safety related activities (Rs. in Cr.)

2013-14

39,200

2022-23

87,336

2023-24

1,01,662

2024-25

1,14,022

2025-26

1,17,693

2026-27

1,20,389

ମାନବକୃତ ବିଫଳତା ହେତୁ ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ୬,୬୭୧ ଷ୍ଟେସନରେ ୩୦.୦୬.୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଏଣ୍ଟ ଏବଂ ସିଗନାଲର କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ପରିଚାଳନା ସହିତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ/ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଇଣ୍ଟରଲକିଙ୍ଗ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
ଲେଭଲ୍ କ୍ରସିଂ (ଏଲସି) ଫାଟକରେ ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ୧୦,୩୯୫ ଲେଭଲ୍ କ୍ରସିଂ ଗେଟରେ ୩୦.୦୬.୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଣ୍ଟରଲକିଙ୍ଗ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ମାଧ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ଟ୍ରାକ୍ ଦଖଲ ଯାଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟ୍ରାକ୍ ସର୍କିଟ୍ ୬,୬୭୧ ଷ୍ଟେସନରେ ୩୦.୦୬.୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
ସିଗନାଲିଂର ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିସ୍ତୃତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରାଯାଇଛି, ଯେପରିକି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଚିଠିପତ୍ର ଯାଞ୍ଚ, ପରିବର୍ତ୍ତନ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନକ୍ସା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଇତ୍ୟାଦି।
ପ୍ରୋଟୋକଲ ଅନୁଯାୟୀ ଏସ୍ ଆଣ୍ଡ ଟି ଉପକରଣ ପାଇଁ ସଂଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଏବଂ ପୁନଃ ସଂଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପୁନର୍ବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
ସମସ୍ତ ଲୋକୋମୋଟିଭରେ ସତର୍କତା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଉପକରଣ (ଭି.ସି.ଡି.) ରହିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଲୋକୋ ପାଇଲଟମାନଙ୍କ ସତର୍କତାରେ ଉନ୍ନତି ଆସିପାରିବ।
ରେଟ୍ରୋ-ରିଫ୍ଲେକ୍ଟିଭ୍ ସିଗମା ବୋର୍ଡ ମାସ୍ଟ ଉପରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ ଯାହା ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଅଞ୍ଚଳରେ ସିଗନାଲ ପୂର୍ବରୁ ଦୁଇଟି ଓଏଚଇ ମାସ୍ଟ ଅବସ୍ଥିତ, କୁହୁଡ଼ି ପାଗ ହେତୁ ଦୃଶ୍ୟମାନତା କମ୍ ଥିବାବେଳେ ଆଗକୁ ସିଗନାଲ ବିଷୟରେ ଚାଳକମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କରିବାକୁ ।
କୁହୁଡ଼ି ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକୋ ପାଇଲଟମାନଙ୍କୁ ଏକ ଜିପିଏସ୍ ଆଧାରିତ କୁହୁଡ଼ି ସୁରକ୍ଷା ଉପକରଣ (ଏଫ୍ଏସଡି) ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ଯାହା ଲୋକୋ ପାଇଲଟମାନଙ୍କୁ ସିଗନାଲ, ଲେଭଲ୍ କ୍ରସିଂ ଗେଟ୍ ଇତ୍ୟାଦି ପରି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଲ୍ୟାଣ୍ଡମାର୍କର ଦୂରତା ଜାଣିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରେ ।
୬୦ କେଜି, ୯୦ ଅଲ୍ଟିମେଟ୍ ଟେନସାଇଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରେନ୍ଥ (ୟୁ. ଟି. ଏସ୍.) ରେଳ, ପ୍ରେଷ୍ଟ୍ରେସଡ୍‍ କଂକ୍ରିଟ୍ ସ୍ଲିପର (ପି. ଏସ୍. ସି.) ସ୍ଥିତିସ୍ଥାପକ ବନ୍ଧନ ସହିତ ସାଧାରଣ/ପ୍ରଶସ୍ତ ବେସ୍ ସ୍ଲିପର, ପି. ଏସ୍. ସି. ସ୍ଲିପରରେ ଫ୍ୟାନ୍ ଆକୃତିର ଲେଆଉଟ୍ ଟର୍ଣ୍ଣଆଉଟ୍‍, ଗର୍ଡର୍ ବ୍ରିଜ୍ ଉପରେ ଷ୍ଟିଲ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍/ଏଚ୍-ବିମ୍ ସ୍ଲିପରକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଆଧୁନିକ ଟ୍ରାକ୍ ସଂରଚନା ପ୍ରାଥମିକ ଟ୍ରାକ୍ ନବୀକରଣ କରିବା ସମୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
ମାନବ ତ୍ରୁଟିକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ପିକ୍ୟୁଆରଏସ, ଟିଆରଟି, ଟି-୨୮ ଇତ୍ୟାଦି ଟ୍ରାକ୍ ମେସିନ୍ ବ୍ୟବହାର ମାଧ୍ୟମରେ ଟ୍ରାକ୍ ବିଛାଇବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଯାନ୍ତ୍ରିକୀକରଣ।
ରେଳ ନବୀକରଣର ଅଗ୍ରଗତି ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଜଏଣ୍ଟ ଗୁଡ଼ିକର ୱେଲ୍ଡିଂ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ୧୩୦ ମିଟର/୨୬୦ ମିଟର ଲମ୍ବ ରେଳ ପ୍ୟାନେଲର ଯୋଗାଣକୁ ସର୍ବାଧିକ କରିବା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷାରେ ଉନ୍ନତି ହୋଇଥାଏ।
ତ୍ରୁଟି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ରେଳଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ହଟାଇବା ପାଇଁ ରେଳର ଅଲଟ୍ରାସୋନିକ୍‍ ଫ୍ଲ ଡିଟେକସନ୍‍ (ୟୁ. ଏସ୍. ଏଫ୍. ଡି.) ପରୀକ୍ଷଣ।
ଲମ୍ବା ରେଳ ଚଳାଇବା, ଆଲୁମିନୋ ଥର୍ମିକ ୱେଲ୍ଡିଂର ବ୍ୟବହାରକୁ ସର୍ବନିମ୍ନ କରିବା ଏବଂ ରେଳ ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ୱେଲ୍ଡିଂ ଅର୍ଥାତ୍ ଫ୍ଲାସ୍ ୱେଲ୍ଡିଂ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଗ୍ରହଣ କରିବା।
ଓ. ଏମ୍. ଏସ୍. (ଅସିଲେସନ୍ ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମ୍) ଏବଂ ଟି. ଆର୍. ସି. (ଟ୍ରାକ୍ ରେକର୍ଡିଂ କାର୍) ଦ୍ୱାରା ଟ୍ରାକର ତଦାରଖ।
ୱେଲ୍ଡ/କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ରେଳ ଲାଇନ୍‍ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ରେଳପଥରେ ପାଟ୍ରୋଲିଂ।
ନବୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୋଟା ୱେବ୍ ସୁଇଚ୍ ଏବଂ ୱେଲଡେବଲ୍ ସି. ଏମ୍. ଏସ୍. କ୍ରସିଂର ବ୍ୟବହାର।
ନିରାପଦ ଅଭ୍ୟାସ ପାଳନ ପାଇଁ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ନିୟମିତ ବ୍ୟବଧାନରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ ।
ଟ୍ରାକ୍ ସମ୍ପତ୍ତିର ୱେବ୍ ଆଧାରିତ ଅନଲାଇନ୍ ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମ୍। ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଆବଶ୍ୟକତା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଏବଂ ନିବେଶକୁ ଅନୁକୂଳ କରିବା ପାଇଁ ଟ୍ରାକ୍ ଡାଟାବେସ୍ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
ଟ୍ରାକ୍ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିସ୍ତୃତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରାଯାଇଛି, ଯେପରିକି ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ବ୍ଲକ୍, କରିଡର ବ୍ଲକ୍, କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳୀ ସୁରକ୍ଷା, ମୌସୁମୀ ସତର୍କତା ଇତ୍ୟାଦି।
ସୁରକ୍ଷିତ ଟ୍ରେନ୍ ପରିଚାଳନା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ରେଳ ସମ୍ପତ୍ତି (କୋଚ୍ ଏବଂ ୱାଗନ୍) ର ପ୍ରତିଷେଧକ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ହାତକୁ ନିଆଯାଏ ।
ପାରମ୍ପରିକ ଆଇ. ସି. ଏଫ୍. ଡିଜାଇନ୍ କୋଚ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ଏଲ୍. ଏଚ୍. ବି. ଡିଜାଇନ୍ କୋଚ୍ ସହିତ ବଦଳାଯାଉଛି।
୨୦୧୯ ଜାନୁଆରୀ ସୁଦ୍ଧା ବ୍ରଡ୍ ଗେଜ୍ (ବିଜି) ମାର୍ଗରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ମାନବବିହୀନ ଲେଭଲ୍ କ୍ରସିଂ (ୟୁଏମଏଲସି) କୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିଦିଆଯାଇଛି।
ସେତୁଗୁଡ଼ିକର ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ ଜରିଆରେ ରେଳ ସେତୁଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଯାଞ୍ଚ ସମୟରେ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଆଧାରରେ ସେତୁଗୁଡ଼ିକର ମରାମତି/ପୁନର୍ବାସନର ଆବଶ୍ୟକତା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ।
ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ସମସ୍ତ କୋଚରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ବ୍ୟାପକ ସୂଚନା ପାଇଁ ବୈଧାନିକ “ଅଗ୍ନି ସୂଚନା” ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଛି। ନିଆଁକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କ ‘ଣ କରିବେ ଏବଂ କ’ ଣ କରିବେ ନାହିଁ ସେ ବିଷୟରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ସତର୍କ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଚରେ ଫାୟାର ପୋଷ୍ଟର ଲଗାଯାଇଛି। ଏଥିରେ କୌଣସି ଦହନଶୀଳ ସାମଗ୍ରୀ ନ ନେବା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବାର୍ତ୍ତା, ବିସ୍ଫୋରକ, କୋଚ୍ ଭିତରେ ଧୂମପାନ ନିଷେଧ, ଜରିମାନା ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ଉତ୍ପାଦନ ୟୁନିଟଗୁଡ଼ିକ ନୂତନ ଭାବେ ନିର୍ମିତ ପାୱାର କାର୍ ଏବଂ ପ୍ୟାଣ୍ଟ୍ରି କାରରେ ଅଗ୍ନି ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ନୂତନ ଭାବେ ନିର୍ମିତ କୋଚରେ ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଧୂଆଁ ଚିହ୍ନଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ଜୋନାଲ ରେଳବାଇ ଦ୍ୱାରା ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ବିଦ୍ୟମାନ କୋଚରେ ଏହାର ପ୍ରଗତିଶୀଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଚାଲିଛି।
କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ନିୟମିତ ପରାମର୍ଶ ଏବଂ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ।
ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ (ଓପନ ଲାଇନ୍ସ) ରେ ରୋଲିଂ ବ୍ଲକର ପରିକଳ୍ପନା ଗେଜେଟ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ୩୦.୧୧.୨୦୨୩ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଧାରଣ ନିୟମରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସମ୍ପତ୍ତିର ସମନ୍ୱିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ/ମରାମତି/ପ୍ରତିସ୍ଥାପନ କାର୍ଯ୍ୟ ରୋଲିଂ ଆଧାରରେ ୫୨ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି।
ରେଳବାଇ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ଉନ୍ନତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଅଭ୍ୟାସ, ବୈଷୟିକ ଉନ୍ନତି, ଉନ୍ନତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ରୋଲିଂ ଷ୍ଟକ୍ ଇତ୍ୟାଦି ସହିତ ଜଡିତ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟର ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ସାରଣୀବଦ୍ଧ ହୋଇଛି: –

Item

2004-05 to 2013-14

2014-15 to

2025-26

2014-26 Vs. 2004-14

Technological Improvements

Use of high-quality rails

(60 Kg) (Km)

57,450 Km

1.63 Lakh Km

More than 2.8 times

Longer Rail Panels

(260m) (Km)

9,917 Km

87,219 Km

Nearly 9 times

Electronic Interlocking (Stations)

837 Stations

3,691 Stations

More than 4 times

Fog Pass Safety Devices (Nos.)

As on 31.03.14:

90 Nos.

As on 31.03.26: 31,693 Nos.

352 times

Thick Web Switches (Nos.)

Nil

35,971 Nos.

Better Maintenance Practices

Primary Rail Renewal (Track Km)

32,260 Km

57,583 Km

1.78 times

USFD (Ultra Sonic Flaw detection) Testing of Welds (Nos.)

79.43 Lakh

2.25 Crore

More than 2.8 times

Weld failures (Nos.)

In 2013-14: 3,699 Nos.

In 2025-26:

272 Nos.

93 % reduction

Rail fractures (Nos.)

In 2013-14: 2,548 Nos.

In 2025-26:

208 Nos.

92% reduction

Better Infrastructure and Rolling Stock

New Track KM added (Track Km)

14,985 Km

36,429 Km

Almost 2.5 times

Flyovers (RoBs)/Underpasses (RUBs) (Nos.)

4,148 Nos.

14,362 Nos.

More than 3 times

Unmanned Level crossings

(Nos.) on BG

As on 31.03.14:

8,948

As on 31.03.26: Nil

(All eliminated by 31.01.19)

Removed

Manufacture of LHB Coaches (Nos.)

2,337 Nos.

49,366

More than 21 times

କବଚ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା

କବଚ ହେଉଛି ଏକ ସ୍ୱଦେଶୀ ବିକଶିତ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଟ୍ରେନ୍ ସୁରକ୍ଷା (ଏଟିପି) ବ୍ୟବସ୍ଥା। କବଚ ହେଉଛି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ନିବିଡ଼ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯାହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ କ୍ରମ (ଏସ୍. ଆଇ. ଏଲ୍.-୪) ର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ କରେ।
କବଚ ଲୋକୋ ପାଇଲଟଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବେଗ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରେନ୍ ଚଳାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ଯଦି ଲୋକୋ ପାଇଲଟ୍ ଏହା କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ବ୍ରେକ୍ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ପ୍ରୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଖରାପ ପାଗ ସମୟରେ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ଚଳାଇବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
ଯାତ୍ରୀବାହୀ ଟ୍ରେନରେ ପ୍ରଥମ କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬ ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନ ସୁରକ୍ଷା ଆକଳନକାରୀ (ଆଇ. ଏସ୍. ଏ.) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ୱାଧୀନ ସୁରକ୍ଷା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଆଧାରରେ, କବଚ ଭର୍ ୨୦୧୮-୧୯ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ୩.୨ ରେ ତିନୋଟି ସଂସ୍ଥାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା।
୨୦୨୦ ଜୁଲାଇରେ କବଚକୁ ଜାତୀୟ ଏ. ଟି. ପି. ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।
କବଚ ବ୍ୟବସ୍ଥାର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସାମିଲ ରହିଛି:
a. ପ୍ରତ୍ୟେକ ଷ୍ଟେସନ, ବ୍ଲକ ବିଭାଗରେ ଷ୍ଟେସନ କବଚ ସ୍ଥାପନ।
b. ସମଗ୍ର ଟ୍ରାକରେ ଆର. ଏଫ୍. ଆଇ. ଡି. ଟ୍ୟାଗ୍ ସ୍ଥାପନ।
c. ସମଗ୍ର ସେକ୍ସନରେ ଟେଲିକମ୍ ଟାୱାର ସ୍ଥାପନ।
d. ଟ୍ରାକ୍ ସହିତ ଅପ୍ଟିକାଲ ଫାଇବର କେବୁଲ ବିଛାଇବା।
e. ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ଚାଲୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକୋମୋଟିଭରେ ଲୋକୋ କବଚ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
ଦକ୍ଷିଣ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରେଳବାଇରେ ୩.୨ ଆରକେଏମ୍‍ ରେ କବଚ ସଂସ୍କରଣ ୧,୪୬୫ ର ନିୟୋଜନ ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞତା ହାସଲ ଆଧାରରେ ଆହୁରି ଉନ୍ନତି କରାଯାଇଥିଲା। ପରିଶେଷରେ, କବଚ ସଂସ୍କରଣ ୪.୦ କୁ ଆର. ଡି. ଏସ୍. ଓ. ଦ୍ୱାରା ୧୬.୦୭.୨୦୨୪ ରେ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା।
କବଚ ସଂସ୍କରଣ ୪.୦ ବିବିଧ ରେଳ ନେଟୱାର୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ । ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ସୁରକ୍ଷାରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ। ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଆଇଆର ସ୍ୱୟଂକ୍ରିୟ ଟ୍ରେନ୍ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀର ବିକାଶ, ପରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ନିୟୋଜନ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।
ସଂସ୍କରଣ ୪.୦ ରେ ପ୍ରମୁଖ ଉନ୍ନତି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ସଠିକତା ବୃଦ୍ଧି, ବ୍ରଡ଼ ଗଜରେ ସିଗନାଲ ଦିଗଗୁଡିକର ଉନ୍ନତ ସୂଚନା, ଓଏଫ୍‍ସି ରେ ଷ୍ଟେସନରୁ ଷ୍ଟେସନ କବଚ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ଏବଂ ବିଦ୍ୟମାନ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଇଣ୍ଟରଲକିଙ୍ଗ୍ ସିଷ୍ଟମକୁ ଡାଇରେକ୍ଟ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହି ଉନ୍ନତିକରଣଗୁଡ଼ିକ ସହିତ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ କବଚ୍ ଭର୍ ୪.୦ କୁ ବ୍ୟାପକ ସ୍ତରରେ ନିୟୋଜିତ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି।
ବ୍ୟାପକ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ, କବଚ ସଂସ୍କରଣ ୪.୦ କୁ ୨,୫୬୯ ରୁଟ୍ କିଲୋମିଟରରେ ୨୦.୦୭.୨୦୨୬ ରେ ସଫଳତାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ନିମ୍ନରେ ଭିଡ ବହୁଳ ଦିଲ୍ଲୀ-ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ-ହାଓଡ଼ା ମାର୍ଗକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଛି:

Section

Progress (Route Km)

(1)

Delhi-Mumbai route: 1,423 Rkm

Tilak Bridge – Junction cabin – Palwal – Mathura – Kota – Nagda – Ratlam – Vadodra – Virar section

1,327

Vadodara – Ahmedabad section

(2)

Delhi – Howrah route: 1,146 Rkm

Chipyana – Tundla – Kanpur – Subedarganj section

563

ii.

Kanpur – Lucknow section

iii.

DDU(FOC)-Bhabua Road section

iv.

Sasaram – Pheser section

Gaya -Sarmatarn- Nimiaghat section

159

vi.

Chota Ambana – Bardhaman – Howrah section

260

ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଦକ୍ଷିଣ ରେଳବାଇ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ଜିକୁ, ଜି. ଡି., ଏଚ. ଡି. ଏନ୍. ଏବଂ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ବିଭାଗ (ଗୁଡୁର-ଚେନ୍ନାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ-ଆରାକ୍କୋନମ୍-ରେନିଗୁଣ୍ଟା, ଆରାକ୍କୋନମ୍-ଜୋଲାରପେଟ୍ଟାଇ, ଶୋରାନୁର-ଏର୍ଣ୍ଣାକୁଲମ୍ ବିଭାଗ) କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ୨୧,୫୮୫ ଆର. କେ. ଏମ୍. ରେ ଟ୍ରାକ୍ ପାର୍ଶ୍ୱ କବଚ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ କାର୍ଯ୍ୟ ହାତକୁ ନିଆଯାଇଛି।
ଭାରତୀୟ ରେଳ ବିଭାଗରେ ‘କବଚ “ର ପ୍ରମୁଖ ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ଅଗ୍ରଗତି ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା: –
SN

Item

Progress

Laying of Optical Fibre Cable

11,253 Km

Installation of Telecom Towers

1,668 Nos.

iii

Station Data Centre

988 station

Installation of Track side equipment

7,726 RKm

Provision of Kavach in Loco

6,153 Nos.

ଏହାବ୍ୟତୀତ, ୭,୩୨୭ ଲୋକୋମୋଟିଭ ଏବଂ ୧,୨୦୦ ଇ. ଏମ୍. ୟୁ./ମେମୁ ରେ କବଚ ସ୍ଥାପନ କାର୍ଯ୍ୟ ହାତକୁ ନିଆଯାଇଛି।
ସମସ୍ତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ତାଲିମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ କବଚ ଉପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତାଲିମ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୯୪,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଟେକ୍ନିସିଆନ୍, ଅପରେଟର ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନଙ୍କୁ କବଚ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଉପରେ ତାଲିମ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଥିରେ ପ୍ରାୟ ୫୭,୦୦୦ ଲୋକୋ ପାଇଲଟ୍ ଏବଂ ସହକାରୀ ଲୋକୋ ପାଇଲଟ୍ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଆଇ. ଆର୍. ଆଇ. ଏସ୍. ଇ. ଟି. ସହଯୋଗରେ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।
ଜୁନ୍ ୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କବଚ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ପାଣ୍ଠି ହେଉଛି ୩,୮୭୪ କୋଟି ଟଙ୍କା। ୨୦୨୬-୨୭ ବର୍ଷରେ ୨୦୬୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପାଣ୍ଠି ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି। ସମଗ୍ର ଦେଶରେ କବଚ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଲ ଗତିରେ ଚାଲିଛି। କାର୍ଯ୍ୟର ଅଗ୍ରଗତି ଅନୁଯାୟୀ ଆବଶ୍ୟକ ପାଣ୍ଠି ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଏ ।
କେନ୍ଦ୍ର ରେଳ, ସୂଚନା ଓ ପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ ଆଜି ଲୋକସଭାରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଏହି ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।